Vũ trụ ảo (metaverse) là không gian số, hoạt động nhờ công nghệ thực tế tăng cường (AR), thực tế ảo (VR) và trí tuệ nhân tạo (AI) mà ở đó con người có thể tương tác với nhau trong một môi trường ảo sống động chân thực.

null
Đây là thế giới mới nơi cuộc sống thật và ảo giao thoa, thay đổi cách chúng ta sống, làm việc và giải trí.

Vũ trụ ảo được xây dựng trên nền tảng Web 3.0, là thế hệ internet tiếp theo.

Giống như máy tính cá nhân là động lực thúc đẩy giai đoạn khởi đầu, điện thoại thông minh là tâm điểm của giai đoạn thứ hai.

Giờ đây, nhân loại đang bắt đầu chứng kiến sự ra đời của nhiều công nghệ nền tảng cần thiết để tạo dựng nên vũ trụ ảo như thực tế ảo, chuỗi khối và năng lực máy tính.

Ông James Cheo, Giám đốc đầu tư, khu vực Đông Nam Á của HSBC nhận định hơn 60% người dân trên thế giới kết nối online và dành bình quân 5-6 tiếng/ngày trên mạng trong tương lai không xa.

null
Thế giới số sẽ “thật như cuộc sống” và trở thành một phần quan trọng trong đời sống của nhiều người.

Giai đoạn đầu của vũ trụ ảo cũng khá giống với thế giới của game (trò chơi điện tử).

Phần lớn người dùng chủ yếu là thế hệ Gen Z và Alpha - những công dân rành công nghệ, giao dịch và sống một cuộc đời số song song với cuộc đời thực của họ.

null
"Trong bối cảnh nhóm dân số trẻ sẽ tiếp tục gia tăng, vũ trụ ảo được kỳ vọng sẽ phát triển và có khả năng trở thành internet thế hệ mới", ông James Cheo nhìn nhận.

Chuyên gia của HSBC cho rằng, mặc dù đang trong giai đoạn thử nghiệm nhưng có thể không gian vũ trụ ảo nhiều khả năng sẽ tạo nên một sân chơi mới trị giá hàng nghìn tỷ USD.

Trong thế giới ảo, các ngân hàng, người tiêu dùng và doanh nghiệp có thể cùng tham gia để tìm kiếm cơ hội tăng trưởng trong tương lai.

Ngành công nghệ cũng chia sẻ những khó khăn chung của nền kinh tế do lãi suất tăng, đặc biệt là đối với những doanh nghiệp công nghệ có dự báo lợi nhuận giảm sút.

null
Trong khi những lo lắng liên quan đến lãi suất có thể tiếp tục gia tăng bất ổn trong ngành công nghệ, mảng vũ trụ ảo lại mang đến điểm sáng trong tương lai về lâu dài.

Nắm bắt cơ hội

Vũ trụ ảo vẫn đang trong giai đoạn sơ khai nhưng các nền tảng cơ sở vẫn từng bước được bồi đắp và cả xã hội cũng đang thay đổi để thích nghi với kỷ nguyên mới của internet.

Có thể phải mất vài năm vũ trụ ảo mới thành một xu hướng. Tuy nhiên, các nhà đầu tư vẫn cần để mắt đến những xu hướng đang dần trở nên phổ biến hơn như sáng tạo nội dung số; truyền tải trải nghiệm và nền tảng cơ sở.

Về sáng tạo nội dung số, chuyên gia HSBC cho rằng, vấn đề trọng tâm ở đây là sáng tạo nội dung tương tác cao trong môi trường không gian 3 chiều, đặc biệt là trên nền tảng Web 3.0.

Nội dung số như sự kiện và chương trình biểu diễn, hội thảo, trò chơi và hoạt động giáo dục trực tuyến mang đến trải nghiệm sống động chân thực, có độ tương tác cao sẽ là những thứ có thể thay đổi cục diện.

Bước đầu, người tiêu dùng sẽ trải nghiệm vũ trụ ảo thông qua ứng dụng 2D, thông qua hoạt động mua sắm như mua sản phẩm trực tiếp và sản phẩm ảo, hoặc giải trí bằng những chương trình kết hợp thực tế như chương trình biểu diễn hoặc sự kiện thể thao trực tuyến.

null
Những ứng dụng sơ khởi của vũ trụ ảo lại mang tính thực dụng cao hơn.

Vũ trụ ảo có thể hoạt động như một nền tảng chủ yếu phục vụ quảng cáo và thương mại điện tử cho sản phẩm thực ngoài đời.

Cũng giống như những gì xảy ra với mạng internet di động, sự phổ biến của thực tế ảo tăng cường (AR) và thực tế ảo (VR) sẽ là động lực chính tạo ra cơ hội kinh doanh.

Khi nói về sáng tạo nội dung, các nền tảng chơi game sẽ hướng tới những sáng tạo đột phá, đặc biệt tạo ra sân chơi cho người dùng tham gia làm nội dung hoặc trò chơi; hoặc mạng xã hội lồng ghép yếu tố hỗ trợ trải nghiệm đa dạng hơn.

null

Những thiết bị đeo trên người lên ngôi bởi chúng sẽ mang đến trải nghiệm đầy đủ và sống động chân thực nhất về vũ trụ ảo 3D.

Qua đó, có thể thấy tiềm năng đầu tư lớn trong mảng phần cứng đi kèm với vũ trụ ảo, đặc biệt là bộ thiết bị VR với tính năng và thiết kế được nâng cấp.

null
Hiện tại, bộ thiết bị VR còn nặng nề, cảm biến chuyển động còn chưa nhạy và khá khó chịu nếu đeo lâu.

Để trải nghiệm chân thực phải gắn với tất cả ngũ quan của con người: nhìn ngắm, nghe âm thanh, cầm nắm, ngửi mùi và cảm nhận vị giác.

Ngày nay, VR chủ yếu mới chỉ liên quan đến môi trường hình ảnh và âm thanh xung quanh.

Thế hệ thiết bị VR kế tiếp sẽ cần mang đến cảm giác thật cho người dùng thông qua giả lập điện tử khi họ “sống” trong môi trường số.

Để vũ trụ ảo có thể vận hành mượt mà, một lượng lớn dữ liệu sẽ cần được xử lý và trao đổi, dẫn đến phát sinh nhu cầu cao về thiết bị máy chủ đám mây, mạng 5G, trí tuệ nhân tạo và trung tâm dữ liệu.

Vì vậy, các nhà cung cấp hạ tầng công nghệ đó sẽ tạo nên những trụ cột quan trọng cần thiết cho vũ trụ ảo.

Theo đó, những doanh nghiệp tham gia vào xây dựng “xương sống” cho vũ trụ ảo sẽ có tiềm năng phát triển trong những năm tới..

Rủi ro khó tránh

Tuy nhiên, chuyên gia của HSBC cũng lưu ý, hàng hóa ảo từ lâu đã trở thành một phần tất yếu của các trò chơi điện tử, ở đó, người chơi mua đồ như nhân vật đại diện và những món hàng ảo khác bằng đơn vị tiền ảo.

null

Đồng tiền ảo này chỉ dùng được trong các thế giới ảo riêng lẻ.

Sự phát triển của tiền mã hóa và token không thể thay thế NFT mở ra tiềm năng cho các giao dịch trong vũ trụ ảo, không phân biệt nền tảng và kinh tế thực ngoài đời.

Trong khi NFT là một phát kiến quan trọng rất cần thiết cho một vũ trụ ảo mở, có những phân khúc thị trường NFT có tính chất đầu cơ cao và bất ổn đối với nhà đầu tư.

Hiện tại, sự bất ổn ở mức độ cao và thiếu tính thanh khoản là một số vấn đề nhức nhối của thị trường NFT.

Ngoài ra, sức mạnh lớn nhất của công nghệ NFT đồng thời chính là một trong những điểm yếu “chí mạng”. Ai cũđng có thể tạo ra một NFT, điều đó ồng nghĩa với sự tồn tại của rất nhiều NFT thuộc diện “phế phẩm”.

Ở góc nhìn của một ngân hàng, chuyên gia của HSBC cho rằng tiền mã hóa, cũng là một dạng tiền tự phát hành, cần được giám sát chặt chẽ như những dạng tiền tự phát hành khác như tiền số được phát hành để bình ổn giá (stablecoin) và “bút tệ” - tiền trên hệ thống sổ sách giấy tờ của ngân hàng thương mại.

Theo chuyên gia của HSBC, trước khi vũ trụ ảo trở thành một thứ gì đó chính thống thì cần vượt qua một loạt rào cản từ phía cơ quan chức năng đến các vấn đề liên quan đến năng lực máy tính và bảo mật dữ liệu.