Trung bình mỗi tháng, một nghệ nhân bút máy có thể làm được 15-20 cây bút, thu nhập ít nhất là $600 (khoảng 14 triệu đồng tiền Việt).

Mức lương cơ bản của Ấn Độ là 4.576 rupee/tháng (khoảng 1,4 triệu đồng), bằng 1/10 thu nhập tối thiểu của một người làm bút máy chuyên nghiệp.

Đất nước cuồng bút máy

Trong văn hóa quốc tế nói chung, chiếc bút máy đại diện cho người đàn ông thành đạt. Thay vì cất trong cặp táp, chúng còn thường được cài lên miệng túi áo như một món phụ kiện thời trang. "Bút máy là món đồ trang sức tri thức dành cho phái mạnh," - Yusuf Mansoor, nhà sưu tập bút máy người Ấn Độ khẳng định.

Bút máy là trang sức của phái mạnh. Bút máy là trang sức của phái mạnh.

Mặc dù đã bước sang thời đại số hóa với đa dạng các loại bút cảm ứng, các "gã khổng lồ" ngành bút máy như Đức, Nhật Bản, Italia vẫn có thể tồn tại. Chỉ là, lượng khách của họ không quá lớn và đang có xu hướng giảm dần. Thực tế, kể từ khi xuất hiện bút bi tiện dụng, bút máy đã mất đi vị thế.

Nhưng tại riêng Ấn Độ, bút máy vẫn được yêu thích với độ phổ biến cao.

Văn hóa Ấn Độ quan niệm, chỉ có trẻ con mới dùng bút bi, bút chì. Khi một đứa trẻ quyết định buông những cây bút tiện dụng này xuống và cầm chiếc bút máy lên, nó có nghĩa là cậu ta đã sẵn sàng trở thành người lớn. Khoảnh khắc chuyển sang dùng bút máy là giây phút trọng đại và thiêng liêng, đánh dấu cột mốc trưởng thành của mỗi con người.

Không có ở đâu, nam giới lại say mê bút máy hơn tại Ấn Độ. Bất chấp thời gian và thời đại, chiếc bút máy vẫn được đàn ông đất nước cà ri xem như "vật bất li thân", tự hào mang theo mình.

"Làm chơi, ăn thật"

Vào năm 2014, kỹ sư phần mềm Manoj Deshmukh (Ấn Độ) đột ngột xin nghỉ việc. Nguyên nhân khiến ông quyết định "về hưu non" hết sức lạ thường: dành toàn bộ thời gian cho niềm đam mê bút máy.

Để bắt đầu, Deshmukh bỏ tiền túi mua một chiếc máy tiện mini. Ông tự thiết kế mẫu bút máy, sau đó gỡ một mảnh gỗ hồng vốn là ván đóng tường phòng bếp xuống làm vật liệu chế tác. Phải mất 3 ngày, Deshmukh mới làm xong vỏ bút đầu tay. Sau khi cảm thấy hài lòng với thiết kế của mình, ông ra tiệm mua ruột và ngòi bút về, bơm mực, lắp vào và viết thử.

Manoj Deshmukh, nghệ nhân kiêm ông chủ của thương hiệu bút máy thủ công Fosfor Manoj Deshmukh, nghệ nhân kiêm ông chủ của thương hiệu bút máy thủ công Fosfor.

Vốn là thành viên của một diễn đàn trực tuyến toàn cầu dành riêng cho những người yêu bút máy, Deshmukh tải ảnh tác phẩm của mình lên khoe. Không ngờ chỉ vài ngày sau, ông đã được một người nước ngoài hỏi mua và trả ông $70 cho chiếc bút đó.

"Vui chơi có thưởng", Deshmukh tiếp tục chế tác bút máy. Tay nghề của ông mỗi lúc một khá, tên tuổi cũng ngày càng được đông đảo bạn bè quốc tế chung sở thích quan tâm. Họ không chỉ đánh giá cao, mà còn đặt mua trước. Nhờ lượng khách ngày càng tăng, Deshmukh thành lập thương hiệu bút máy thủ công cá nhân, đặt tên là Fosfor.

Bút máy Fosfor được bán trực tuyến, giá thành từ $70 - $160/chiếc (khoảng 1,6 - 3,7 triệu đồng). Deshmukh tốn từ 1-4 ngày để hoàn thành 1 chiếc bút máy. Từ lúc khai trương Fosfor đến nay, ông chưa từng bị ế hàng.

null

Nghề ngược thời nhưng phất nhanh chóng

"Tôi luôn biết, một ngày nào đó, mình sẽ gác bỏ tất cả để dành trọn thời gian cho bút máy" - Subramaniam bộc bạch. Ông cũng là một người đã từng quyết định về hưu sớm để theo đuổi đam mê với bút máy, trước Deshmukh 1 năm, và bây giờ Subramaniam đang là giám đốc của xưởng ASA Pens.

Khác với Deshmukh, Subramaniam thuê nhân viên là các nghệ nhân nghiệp dư có chung niềm say mê làm bút máy. Ông cùng họ thiết kế mẫu, cặm cụi tiện, khắc... Trung bình, mỗi tháng ASA Pens xuất xưởng 350 cây bút máy. Họ bán với giá từ 1000 - 4000 rupee/chiếc (khoảng 0,3 – 1,3 triệu vnđ).

Tại Ấn Độ, các xưởng bút máy thủ công có thâm niên gần tới 100 năm. Quy mô của chúng rất nhỏ, thường chỉ có một ông chủ với vài nhân viên, nhưng thu nhập thì vẫn "ngon lành". "Mỗi tháng, một mình tôi cũng làm xong từ 15 - 20 cây, thế mà vẫn luôn thiếu hàng," - Arun Singhi (69 tuổi) cho biết.

Bút máy thủ công Ấn Độ đa dạng về chất liệu và phong cách.

Đặc biệt, các nghệ nhân hết sức quan tâm vấn đề chất lượng và sự thân thiện với môi trường. Họ dùng nhiều vật liệu tự nhiên sẵn có như tre, sừng trâu… đặt mua ngòi bút, ống trữ mực loại bền nhất.

Bút máy Ấn Độ được làm từ nhiều vật liệu tự nhiên sẵn có như tre, sừng trâu... Bút máy Ấn Độ được làm từ nhiều vật liệu tự nhiên sẵn có như tre, sừng trâu...

Tùy vào chất liệu và độ khó của yêu cầu trang trí, giá bán của một cây bút máy thủ công ở Ấn Độ có thể lên tới $680 (khoảng 15,8 triệu đồng).

null


null


Một trong các nhóm khách hàng thường xuyên của bút máy thủ công Ấn Độ là tác giả ngoại quốc.

Trong giới văn học, cây bút đóng vai trò vật đại diện. Nhiều người khát khao có một cây bút "không đụng hàng" và cuối cùng đã tìm thấy nó ở Ấn Độ. "Tôi đã viết hàng triệu từ, theo đúng nghĩa đen, bằng cây viết có một không hai này" - Pitchaya Sudbanthad (văn gia Mỹ) tự hào.

Ấn Độ đang là nguồn cung cấp, đồng thời cũng là thị trường tiêu thụ bút máy thủ công khổng lồ.

Với dân số 1,33 tỷ người và niềm đam mê bút mực sẵn có, dự đoán ngành nghề mới nổi này sẽ tiếp tục "phất". Ít nhất thì ở hiện tại, danh sách khách chờ của Fosfor đã kéo dài đến tận năm 2023.

Tổng hợp