Đại dịch COVID-19 đã làm xáo trộn mọi thứ trong 2 năm vừa qua và khiến nhiều điều cơ bản ít nhiều thay đổi. 

Làm việc online hoặc hybrid dần trở thành xu thế mới và công việc cũng bị đảo lộn (số người thất nghiệp vào quý III/2021 là 1,8 triệu người, tăng 700 nghìn so với quý trước và tăng 620 nghìn so với cùng kỳ năm trước). 

Với điều này, điểm xuất phát trong kế hoạch sự nghiệp cũng như nhận biết về điều bản thân thực sự muốn và có thể làm được đã bị thay đổi. 

null

Đối với một số người, suy nghĩ hiện tại của họ giờ sẽ là “Tôi muốn sống gần gia đình”, “Tôi muốn kiếm một công việc tại nhà” hoặc “Tôi muốn lập công ty”, nhưng sẽ có những người chỉ đơn giản là không chắc chắn về định hướng của bản thân. 

Tất nhiên, ai cũng muốn nghĩ về sự nghiệp trong dài hạn hơn là cố nắm bắt các cơ hội ngẫu nhiên và giảm thiểu càng nhiều rủi ro càng tốt. 

Thế nhưng, làm cách nào để có một chiến lược rõ ràng cho sự nghiệp của mình? Dưới đây sẽ là 4 cách làm có thể giúp bạn giải quyết bài toán này.

Quyết định điều mình không muốn

null

Thông thường, bản chất của con người là không thích rủi ro và sợ việc thua kém khi so với những người xung quanh, điều này vô hình chung dẫn đến những áp lực khủng khiếp mà chúng ta tự đặt ra cho mình trong việc định hướng tương lai. 

Chính vì vậy, chúng ta thường có những bước đi sai lầm trên con đường của mình. 

Do đó, điều nên làm ở đây là xác định rõ ràng điều mình không muốn làm và rồi cố gắng né tránh chúng thay vì giả định về một tương lai tươi sáng. 

Nói một cách dễ hiểu hơn, hãy thử nghĩ xem liệu bạn có muốn làm trong ngành, lĩnh vực này nữa không, liệu bạn có thích kiểu công việc này nữa không hoặc liệu bạn có muốn làm trong một doanh nghiệp với văn hóa thế này nữa không. 

Khi những câu hỏi kiểu này được trả lời đầy đủ, bạn sẽ có thể vẽ nên một bức tranh toàn cảnh về việc mình muốn làm bằng câu hỏi: 

Mình sẽ làm thế nào để tránh khỏi những điều này trong tương lai? Những quyết định sau đó sẽ dễ dàng dẫn bạn đi đúng hướng hơn. 

Tạo ra những giả thuyết tạm thời

Dẫu biết là không ai có thể làm được tất cả mọi thứ cùng lúc, nhưng chúng ta luôn bị hấp dẫn với việc đặt ra nhiều mục tiêu song song với nhau. 

Do đó, giải pháp ở đây là trở nên “khó tính” hơn và thu hẹp sự tập trung của mình lại. 

Để có thể hiểu rõ hơn về điều này, hãy tự coi mình là một sinh viên chuẩn bị ra trường và có cả tá nghề nghiệp ngoài kia mà bạn có thể làm. 

null

Nếu bạn khám phá hết tất cả, chắc chắn là sự nghiệp sẽ chả tiến triển gì vì bạn biết mỗi thứ một ít và chả chuyên sâu ở lĩnh vực nào cả. 

Nhằm tránh gặp phải vấn đề này, hãy thử một phương pháp tiếp cận mang tính hệ thống hơn, đấy là thu thập những dữ liệu cốt lõi của từng ngành (xem các cuộc phỏng vấn hoặc đọc các bài phân tích) nhằm tìm điểm không phù hợp. 

Nhờ cách này mà bạn đã có thể tập trung hơn vào những con đường với khả năng thành công cao hơn cho bản thân mình. 

Tóm gọn lại, điều đầu tiên bạn cần làm là rút ngắn danh sách lựa chọn của mình lại và sau đó chọn một hướng đi phù hợp “tạm thời”. 

Tất nhiên là bạn hoàn toàn có thể thay đổi ý định của mình sau này, nhưng hiện tại thì bạn đang có một lựa chọn đúng đắn và sẽ làm việc một cách thông minh hơn để đạt được mục tiêu. 

Bắt đầu từ những thứ cơ bản

Trong khoa học, “nghiên cứu cơ bản” được sinh ra với mục đích giúp chúng ta hiểu hơn về các hiện tượng hàng ngày ví dụ như cách bộ não hoạt động hay những định luật vật lý còn nghiên cứu ứng dụng là để đem những thử đó vào thực tiễn đời sống. 

Trong sự nghiệp của mỗi người, thực tế là một yếu hiển nhiên nhưng chỉ khi mà chúng ta hiểu rõ về hướng đi của chính mình. 

null

Đối với nhiều người, việc có hằng hà sa số các cơ hội nghề nghiệp dẫn đến chứng “tê liệt lựa chọn” và kết quả là không có hành động nào được đưa ra hết. 

Rõ ràng là việc để bản thân bị trì trệ không phải là một chiến lược tốt cho sự nghiệp. 

Vậy nên, tốt hơn hết là hãy tập trung vào chuyên môn bạn đã chọn đồng thời nâng cao những kỹ năng, kiến thức nền tảng vì chúng sẽ giúp bạn rất nhiều mặc cho lựa chọn cuối cùng ra sao. 

Nếu bạn học về xây dựng nhưng sau này lại quyết định làm marketing thì chắc chắn là việc học kia sẽ chả có ích gì. 

Tuy nhiên, trong khoảng thời gian đó mà bạn mài dũa được kỹ năng quản lý thời gian hoặc diễn thuyết thì tuyệt vời vì đơn giản là ngành nghề nào cũng cần tới chúng. 

Cân bằng được cảm xúc và tinh thần

null

2 năm chống chọi với đại dịch đã làm chúng ta kiệt quệ cả về tinh thần lẫn thể chất nhưng mỗi người lại bị ảnh hưởng theo một cách khác nhau. 

Vậy nên, hãy nhớ rằng cuộc sống của tất cả mọi người hoạt động theo chu kỳ xoay vòng và điều cần làm là xác định xem mình đang ở giai đoạn nào trong cái vòng tròn đó. 

Bạn có thể đã quá mệt mỏi vì đại dịch nhưng giờ lại cảm thấy sẵn sàng để rũ bỏ chúng và bắt tay vào các dự án mới một cách đầy đam mê, nhiệt huyết.  

Còn nếu bạn đã cố gắng bằng 200% khả năng chỉ để giữ cho những thứ như thu nhập, các mối quan hệ luôn bình thường thì đây chính là khoảnh khắc để sống chậm lại. 

Thay vì tiếp tục thì bạn có thể tự thưởng cho bản thân một kì nghỉ hoặc chỉ đơn giản là cảm thấy ổn khi ngừng việc đặt ra những tham vọng mới cho bản thân. 

Tất cả điều này có thể giúp bạn lấy lại được nguồn năng lượng, tinh thần và cảm xúc cần thiết cho công việc cũng như tránh việc gục ngã bởi những thứ do chính mình tạo ra.

Những áp lực ngắn hạn luôn đem lại ảnh hưởng xấu cho kế hoạch sự nghiệp lâu dài của bạn, đặc biệt là khi tất cả chúng ta đều vừa mới vượt qua một khoảng thời gian đầy rẫy khó khăn và chông gai. 

Dù bạn có chưa biết đích đến của mình là gì nhưng nếu áp dụng được những chiến lược ở trên, bạn hoàn toàn có quyền yên tâm là mình đang né tránh được những thứ không phù hợp và tiến đến một tương lai rộng mở hơn phía trước.

Việt Hiếu, Tổng hợp và lược dịch từ Havard Business Review