Creating Shared Value - Chia sẻ giá trị chung (CSV) là gì?

Creating Shared Value là một mô hình kinh doanh mà ở đó doanh nghiệp tìm cách chia sẻ các giá trị mà họ tạo ra với các bên liên quan bao gồm:

Khách hàng, nhà cung cấp, người lao động, các doanh nghiệp có liên quan, môi trường làm việc xung quanh, các cộng đồng xung quanh doanh nghiệp cộng đồng và chính phủ.

CSV là mô hình quản trị gồm 3 cấp độ. Đọc thêm về các cấp độ của CSV tại đây.

null
Mô hình chia sẻ giá trị chung CSV gồm những giá trị của doanh nghiệp tác động đến môi trường xung quanh.

Kể từ khi xuất hiện, CSV đã mở ra hướng tiếp cận mới với thị trường cho doanh nghiệp.

Thông thường theo phương pháp truyền thống, khi thiết lập kế hoạch kinh doanh thì một doanh nghiệp chỉ cần xem xét các mục tiêu về lợi nhuận, doanh thu và thị phần mà không cần quan tâm nhiều tới tác động của doanh nghiệp tới các bên liên quan.

Nhưng với cách tiếp cận của CSV, doanh nghiệp sẽ phải quan tâm nhiều hơn tới các giá trị mà doanh nghiệp có thể chia sẻ với cộng đồng và các bên có liên quan trước khi thiết lập các mục tiêu về lợi nhuận, doanh thu và thị phần.

Cốt lõi của của việc áp dụng mô hình chia sẻ giá trị chung là giúp người tiêu dùng sản phẩm và người tạo ra sản phẩm, cả hai bên cùng tương tác với nhau, là những mắt xích không thể thiếu trong việc tạo ra những giá trị chung cho cộng đồng.

null
Doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng tương tác hỗ trợ tạo ra giá trị chung.

Trong mô hình này, thành công tài chính thường song hành với những giá trị mang đến cho xã hội.

So sánh tương quan giữa hai mô hình CSV và CSR

null

Corporate Social Responsibility (CSR) – Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là cam kết của doanh nghiệp đối với đạo đức kinh doanh và đóng góp vào phát triển kinh tế bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động và gia đình họ, cộng đồng địa phương và xã hội nói chung.

Đọc thêm về mô hình Kinh doanh “vị nhân sinh” qua bài phân tích chi tiết của Trends Việt Nam tại đây.

Nhìn chung, cả CSV và CSR đều hướng đến việc đem lại lợi ích cho xã hội, tuy nhiên, hai chiến dịch này lại có nhiều điểm khác biệt rất rõ ràng.

Điển hình, trong khi giá trị mà CSR theo đuổi chính là giúp doanh nghiệp của mình vận hành và hoạt động tốt thì CSV lại mong muốn thu được lợi ích kinh tế và xã hội tương ứng với chi phí bỏ ra.

Nói cách khác thì CSV hoạt động gắn liền với tối đa hóa lợi nhuận và cạnh tranh còn CSR thì tách biệt hẳn với tối đa hóa lợi nhuận và hoạt động như một nhà từ thiện.

Một số mô hình CSV hiệu quả của các doanh nghiệp hiện nay

1. Gojek Việt Nam - Nhà tiên phong trong việc tạo ra các giá trị chia sẻ

Việc một doanh nghiệp có thể phát triển được lâu dài hay không thì ngoài kết quả hoạt động kinh doanh, sẽ không thể thiếu được những tác động của doanh nghiệp đó đối với môi trường xung quanh.

null
Gojek là một trong những nhà tiên phong khi ứng dụng mô hình chia sẻ các giá trị chung CSV vào kinh doanh.

Với xuất phát điểm tại Indonesia, Gojek là doanh nghiệp đầu tiên đã tích hợp chiến lược kinh doanh và mục tiêu mang đến tác động tích cực cho cộng đồng theo mô hình kinh doanh CSV.

Kể từ khi bắt đầu hoạt động, đặc biệt là tại Việt Nam từ năm 2018, Gojek nhận thấy một số vấn đề có thể được giải quyết bằng nền tảng công nghệ, bắt đầu từ sự bất cân đối cung - cầu thị trường.

Tài xế truyền thống ngồi ở các ngã tư chờ khách thường không có thu nhập ổn định, trong khi khách hàng không tìm được xe vào thời điểm cần di chuyển.

Với việc vận dụng mô hình CSV, Gojek tạo ra một tổng đài kết nối tài xế và hành khách vào năm 2010, sau này là ứng dụng gọi xe công nghệ.

null
Ứng dụng Gojek là cầu nối cung cầu giữa tài xế và người dùng.

Cho đến ngày nay, mô hình này đã chứng minh là tạo ra sự phát triển bền vững cho doanh nghiệp.

Ông Phùng Tuấn Đức, Tổng Giám đốc Gojek Việt Nam, chia sẻ:

“Với mô hình CSV, Gojek sẽ tìm cách để tạo ra được những tác động tích cực cho các đối tác thông qua những sản phẩm, dịch vụ của mình. Những tác động tích cực này cũng sẽ giúp Gojek phát triển.”

CSV chính là một mô hình Win-Win- Win.

null
CSV là một mô hình cả đôi ba bên đều có lợi.

Mô hình này giúp tạo ra giá trị kinh tế bền vững với cả doanh nghiệp, hệ sinh thái của doanh nghiệp và cộng đồng.

Việc sáng lập ra ứng dụng Gojek đã tạo ra cơ hội thu nhập cho các tài xế, giúp họ được tiếp cận công nghệ và cách làm dịch vụ chuyên nghiệp, trong khi nâng cao tính hiệu quả, minh bạch và an toàn khi kết nối người dân có nhu cầu với các tài xế.

Ngoài ra, GoFood thuộc hệ sinh thái của Gojek mở ra cơ hội tiếp cận nền kinh tế số cho các cửa hàng kinh doanh ẩm thực, mang đến thêm một kênh bán hàng mới với mạng lưới khách hàng rộng lớn.

null

Đối với người tiêu dùng, mong muốn của siêu kỳ lân này chính là gỡ bỏ các rào cản trong cuộc sống liên quan đến việc đi lại, ăn uống cũng như thanh toán của người dân.

Gojek liên tục đưa ra những sản phẩm, tính năng mới để đáp ứng nhu cầu của người dùng và trong quá trình đó đã tạo ra và nâng cao sinh kế cho các đối tác của doanh nghiệp, từ đó cả hệ sinh thái đều được hưởng lợi từ các dịch vụ trên nền tảng.

Một trong những sáng kiến truyền nhiều cảm hứng nhất của Gojek là “Biệt đội GoCar - Xông pha chống dịch”, được triển khai thần tốc chỉ trong 2 tuần vào giữa thời điểm dịch bệnh căng thẳng nhất tại TP.HCM.

Bên cạnh xây dựng cầu nối giữa người tiêu dùng và dịch vụ cung ứng, Gojek cũng tạo cơ hội cho nhóm người yếu thế được tiếp cận gần hơn với các giải pháp

cải thiện sinh kế trong lĩnh vực ăn uống trên nền tảng số.

Chương trình “Để không ai bị bỏ lại phía sau” của Gojek đã hỗ trợ “số hóa” những quán ăn, nhà hàng truyền thống và giúp đỡ gia đình các đối tác tài xế khởi nghiệp kinh doanh ăn uống trên nền tảng số.

null

Có thể nói, mô hình kinh doanh mà Gojek tiên phong thực hiện từ những ngày đầu đã thể hiện rõ mối quan hệ không thể tách rời giữa tăng trưởng kinh doanh và tạo ra các tác động xã hội tích cực.

Mọi quyết định và chiến lược kinh doanh của Gojek từ trước tới nay và cả sau này đều phải trả lời câu hỏi:

Giá trị chúng tôi chia sẻ với hệ sinh thái là gì?

Ông Phùng Tuấn Đức nhấn mạnh thêm về tầm nhìn chiến lược và mục đích kinh doanh của mô hình Gojek đang sử dụng.

Những "trái ngọt" Gojek đạt được trong giai đoạn COVID-19 là bằng chứng thuyết phục về sự thành công của mô hình CSV.

Khi được hỏi về hướng đi sắp tới của Gojek tại Việt Nam, vị Tổng Giám đốc trẻ cho biết CSV sẽ tiếp tục trở thành kim chỉ nam của siêu kỳ lân Đông Nam Á, giúp doanh nghiệp này tiếp tục mang lại những giá trị mới sâu rộng hơn cho thị trường Việt Nam.

2. Nestlé và những nỗ lực xây dựng giá trị cộng đồng chung

null

Nestlé hiện là một trong những tập đoàn thực phẩm hàng đầu thế giới với các sản phẩm cà phê hòa tan, chocolate, thức uống từ lúa mạch, thực phẩm chế biến, nước uống đóng chai cho đến các ngành hàng dinh dưỡng dành cho trẻ sơ sinh và chăm sóc sức khỏe.

Để tạo uy tín và thương hiệu tại thị trường Việt Nam, ngoài những chiến lược về sản phẩm, giá cả thì Nestlé còn áp dụng mô hình CSV để khẳng định vị trí của mình.

Nestlé đã phối hợp với Chính phủ Việt Nam cải thiện chất lượng các vụ mỗi mùa cà phê.

null

Tập đoàn đã cung cấp và hỗ trợ kỹ thuật cho người dân trồng cà phê để có thể giúp người dân cung cấp cà phê chất lượng hơn và tăng thu nhập.

Bắt đầu từ năm 2004, Nestlé đã phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức sân chơi “Hội khỏe Phù Đổng” hằng năm nhằm khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động tăng cường thể chất và rèn luyện sức khỏe.

null
Nestlé ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2022 - 2026 với Hội Thể thao học sinh Việt Nam.

Trong chương trình “Giáo dục dinh dưỡng học đường - Nestlé Healthy Kids”, Nestlé Việt Nam hợp tác với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Viện Dinh dưỡng quốc gia hỗ trợ xây dựng phòng máy tính, cung cấp phần mềm, tài liệu và các đồ dùng học tập về kiến thức dinh dưỡng học đường cho học sinh các trường tiểu học và trung học.

Ngoài ra còn rất nhiều các chương trình vì cộng đồng khác mà Nestlé thực hiện ở Việt Nam như chương trình “Vươn cao Việt Nam” hay “Cùng Nestlé tạo ra những giá trị chung”...

Với sự nỗ lực và cố gắng không ngừng cùng với những chiến dịch “Tạo lập giá trị sẻ chia” của mình, Nestlé đã khẳng định được vị thế trên thị trường Việt Nam.

Cụ thể, thị phần của Nestlé tại Việt Nam chiếm đến gần 45% trên thị trường tiêu thụ trong những năm vừa qua, mức tăng trưởng hằng năm luôn giữ ở mức khá và trong năm 2015, con số ấy lên tới 15%.

Giờ đây, người tiêu dùng Việt Nam tin tưởng tiêu dùng sản phẩm của Nestle không chỉ vì giá cả, chất lượng mà còn chính vì những giá trị cộng đồng mà họ đem lại.