Xung đột thương mại giữa các nền kinh tế lớn khiến các tập đoàn, doanh nghiệp trên thế giới có nhu cầu dịch chuyển địa điểm sản xuất để tránh mức thuế suất cao.

Đại dịch COVID-19 gây các hệ quả nặng nề nên các quốc gia, các tập đoàn quốc tế đẩy nhanh hơn quá trình tái cơ cấu đầu tư nhằm tránh sự phụ thuộc vào một quốc gia, một đối tác.

Chính vì thế, thời gian gần đây dấy lên một cuộc “di cư" chưa từng có trong lịch sử. Hàng loạt các ông lớn công nghệ không chỉ có ý định mà đã lên kế hoạch “đổ bộ" sang các thị trường mới trong đó có Việt Nam.

Dưới đây là những “đại gia” công nghệ dịch chuyển dây chuyền sản xuất sang Việt Nam.

1. LG - Đại gia tộc công nghệ Hàn Quốc

Vào tháng 4/2019, hãng thông tấn Yonhap của Hàn Quốc dẫn các nguồn thạo tin tiết lộ LG sẽ đóng cửa nhà máy Pyeongtaek gần thủ đô Seoul trước cuối năm 2019 và chuyển toàn bộ dây chuyền sang nhà máy đặt tại Hải Phòng của Việt Nam.

"Đối mặt với việc liên tục mất tiền từ mảng kinh doanh smartphone, LG Electronics đã quyết định chuyển nhà máy từ Hàn Quốc sang Việt Nam để cắt giảm chi phí", nguồn tin của Yonhap lý giải thêm.

null
Doanh thu từ mảng điện thoại thông minh (smartphone) của LG Electronics liên tục sụt giảm.

Thậm chí việc thua lỗ đã khiến tập đoàn này phải chuyển dây chuyền sản xuất từ Hàn Quốc sang Việt Nam để cắt giảm chi phí.

Công suất hàng năm của nhà máy LG đặt tại Việt Nam dự kiến sẽ tăng tới 83% lên mức 11 triệu thiết bị cầm tay sau động thái trên, LG thông tin thêm.

LG cũng cho biết sẽ chuyển 750 công nhân trong nhà máy smartphone ở Hàn Quốc sang các nhà máy lắp ráp đồ điện gia dụng khác sau khi đóng cửa.

null
LG hiện sản xuất điện thoại thông minh tại Hàn Quốc, Việt Nam, Brazil và Trung Quốc.

Trong đó, nhà máy đặt tại Hàn Quốc chủ yếu sản xuất các thiết bị cao cấp để cạnh tranh với các đối thủ như Samsung và Apple.

LG đã vật lộn trong thị trường smartphone suốt nhiều năm khi nó bị kẹp giữa Samsung Electronics và Apple ở thị trường cao cấp cũng như đối mặt với những thách thức từ các nhà sản xuất Trung Quốc ở phân khúc bình dân hơn.

2. Samsung - “Ông lớn” công nghệ Hàn Quốc

Vào thời điểm đại dịch COVID-19 hoành hành trên toàn cầu vào năm 2020, Samsung Electronics đã thông báo tạm thời chuyển một số hoạt động sản xuất điện thoại từ Hàn Quốc sang Việt Nam.

Động thái này diễn ra sau khi có thêm một nhân viên làm việc tại nhà máy Samsung dương tính với nCoV buộc hãng phải tạm đóng cửa một nhà máy.

Tập đoàn Samsung lúc đó đã dự kiến sản xuất khoảng 200.000 điện thoại thông minh mỗi tháng tại Việt Nam và chuyển các mẫu điện thoại này về lại Hàn Quốc vào cuối tháng 3/2020.

Khi tình hình dịch bệnh ở Hàn Quốc ổn định, việc sản xuất sẽ được đưa về nhà máy Gumi như cũ.

Các mẫu điện thoại Galaxy S20 và Galaxy Note 10 của Samsung cung cấp cho thị trường nội địa chủ yếu được sản xuất tại nhà máy Gumi.

null
Tuy nhiên, nhà máy Gumi cũng chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng sản lượng của Samsung.

Hiện nay, các nhà máy sản xuất điện thoại của Samsung tại Việt Nam được đặt ở hai tỉnh Bắc Ninh và Thái Nguyên.

Sản lượng ở hai nhà máy này chiếm khoảng một nửa lượng điện thoại thông minh mà hãng cung cấp toàn cầu.

Việc tạm thời chuyển hoạt động sản xuất sang Việt Nam nhằm "cung cấp sản phẩm tới khách hàng một cách hiệu quả, ổn định và kịp thời hơn", Samsung cho hay.

null
Hiện tại Samsung cũng đang sản xuất khoảng một nửa sản lượng đầu ra tại Việt Nam.

Tháng 2 năm nay, công ty Hàn Quốc tiếp tục rót thêm 920 triệu USD để đầu tư vào thị trường này nhằm hỗ trợ sản xuất bảng mạch và mô-đun máy ảnh.

3. Apple - Tập đoàn công nghệ nghìn tỷ USD đầu tiên trên thế giới

Cuối năm 2020, Hãng Foxconn - chuyên sản xuất các sản phẩm cho Apple - đang chuyển một phần dây chuyền sản xuất máy tính bảng (iPad) và máy tính xách tay (MacBook) từ Trung Quốc sang Việt Nam theo yêu cầu của Apple.

Theo Hãng tin Reuters, dây chuyền trên dự kiến đi vào hoạt động năm 2021.

Nguồn tin từ Hãng tin kinh tế Bloomberg cũng xác nhận các đối tác của Apple đã tăng cường năng lực sản xuất iPhone tại Ấn Độ và các công ty lắp ráp AirPod bổ sung một số dây chuyền lắp ráp tại Việt Nam, với khoản đầu tư mới 270 triệu USD vào Việt Nam.

Các chuyên gia quốc tế nhận định việc chuyển một số dây chuyền sản xuất iPad và MacBook ra khỏi Trung Quốc giúp đa dạng hóa hoạt động sản xuất và hạn chế những tác động của căng thẳng thương mại Mỹ - Trung.

Thực tế, các công ty đặt tại Đài Loan như Foxconn cũng đang tìm cách di dời cơ sở sản xuất ra khỏi Trung Quốc và đến một số nước như Mexico, Ấn Độ...

null
Trong khi đó, hiện một số AirPod đã được sản xuất tại Việt Nam.

Năm 2021, thế hệ thứ ba của AirPod dự kiến cũng sẽ được sản xuất tại Việt Nam.

Trong 4 năm qua, Mỹ đã tăng thuế đối với các mặt hàng điện tử sản xuất tại Trung Quốc cũng như hạn chế nguồn cung linh kiện, ưu tiên sử dụng công nghệ Mỹ thay vì Trung Quốc vì lo ngại vấn đề an ninh quốc gia.

Do đó, việc di dời một phần sản xuất sang Việt Nam sẽ giúp giảm ảnh hưởng nếu căng thẳng thương mại trở nên tồi tệ hơn và có thể giúp ích cho việc duy trì sản lượng.

4. Xiaomi - “Ông lớn” công nghệ Trung Quốc

Vừa qua, việc "Xiaomi sản xuất điện thoại ở Việt Nam năm 2022" đang trở thành chủ đề nóng trên các diễn đàn công nghệ Trung Quốc.

Tờ GlobalTimes đưa tin, nhà sản xuất điện thoại thông minh Trung Quốc Xiaomi gần đây đã giao lô sản phẩm đầu tiên được sản xuất tại Việt Nam.

null
Công ty cho biết, đây là một nỗ lực rõ ràng nhằm tăng cường hiệu quả giao hàng ở các thị trường Đông Nam Á và giảm chi phí hậu cần.

"Chi phí giao hàng ở các thị trường Đông Nam Á đã tăng lên do đại dịch COVID-19 và chi phí hậu cần cũng đã tăng trong những năm gần đây.

Để giải quyết những vấn đề này, Xiaomi đã hợp tác với các đối tác của mình để thực hiện nội địa hóa sản xuất", một phát ngôn viên của Xiaomi cho biết.

Các thiết bị cầm tay Xiaomi được sản xuất tại Việt Nam sẽ được phân phối trong nước cũng như đến các quốc gia Đông Nam Á khác, bao gồm Malaysia và Thái Lan.

Trích dẫn nguồn tin của các phương tiện truyền thông trong nước, Xiaomi đang hợp tác với công ty sản xuất thiết bị điện tử Trung Quốc DBG Technology, công ty điều hành một nhà máy rộng 200.000 m2 tại Thái Nguyên, Việt Nam.

null
Chi phí gia tăng trong đại dịch đã khiến gã công nghệ khổng lồ Trung Quốc chuyển dịch sản xuất sang Việt Nam.

Ma Jihua, một nhà phân tích công nghệ kỳ cựu trả lời phỏng vấn trên Global Times rằng việc thiết lập dây chuyền sản xuất tại Việt Nam hoặc các thị trường Đông Nam Á khác có thể cải thiện cả chi phí và hiệu quả phân phối của nhà sản xuất thiết bị cầm tay Trung Quốc.

"ASEAN đã trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc và hợp tác công nghiệp ngày càng chặt chẽ giữa Trung Quốc và ASEAN sẽ là xu hướng dài hạn cho nhiều ngành công nghiệp, bao gồm cả điện thoại thông minh", Ma nói.

Ngoài ra, một số ngành công nghiệp sử dụng nhiều lao động khác cũng đã bắt đầu chuyển đến Việt Nam và các nước ASEAN như các nhà sản xuất giày dép, quần áo và đồ nội thất.

Một số nhà sản xuất sản phẩm điện tử cũng nhận thấy xu hướng này trong những năm gần đây, bao gồm nhà sản xuất thiết bị gia dụng hàng đầu Trung Quốc TCL và nhà sản xuất màn hình hiển thị BOE.

Một trong những nhà sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời hàng đầu của Trung Quốc là Trina Solar, cũng đã thiết lập dây chuyền sản xuất tại Việt Nam vào đầu năm 2017.

Kết luận

Việc các hãng công nghệ lớn của nước ngoài chuyển dịch sản xuất sang Việt Nam chưa được xác nhận chính thức từ các cơ quan bộ ngành.

Song tại cuộc họp gần đây về "Thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài: Hành động và giải pháp đột phá" do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức, ông Đỗ Nhất Hoàng - cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và đầu tư) - cho hay:

Sau khi Thủ tướng thành lập tổ công tác về hợp tác thu hút đầu tư nước ngoài, đã có nhiều cuộc họp trực tuyến và các kênh khác để trao đổi, tìm hiểu thông tin về đầu tư tại Việt Nam.

Trong đó, tổ công tác đã làm việc với nhiều tập đoàn công nghệ, dự án lớn… có giá trị hàng tỷ USD tìm hiểu cơ hội đầu tư vào Việt Nam.

Ông Hoàng cho rằng Chính phủ Việt Nam đã thực hiện tốt việc cải thiện môi trường đầu tư trong những năm qua.

Đồng thời đã và đang thực hiện có hiệu quả mục tiêu kép: vừa chống dịch, vừa phát triển kinh tế tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

null
Tuy nhiên, việc thu hút, hợp tác đầu tư nước ngoài sẽ theo hướng có chọn lọc, lấy chất lượng, hiệu quả, công nghệ và bảo vệ môi trường.

Trong đó, ưu tiên các dự án có công nghệ tiên tiến, công nghệ mới, công nghệ cao, công nghệ sạch, quản trị hiện đại, có giá trị gia tăng cao, có tác động lan tỏa, chuyển giao công nghệ, kết nối chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu.