[Podcast Recap] - TS. Võ Trí Thành: Kinh tế Việt Nam 2026 và kịch bản "Vượt trước" trong thế giới phân mảnh

Business Insight: Kỷ nguyên vươn mình 2026 – Khi niềm tin không còn là cảm tính

Sự đối đầu địa chính trị, bóng ma thuế quan và những biến số năng lượng đang tái định hình dòng chảy kinh tế toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam không chỉ cần "bình thường mới" mà phải thiết lập một tâm thế "đột phá mới" để chuyển mình từ thực thể thích nghi sang thực thể dẫn dắt.

1. Giới thiệu Podcast

Chương trình: Chuyên mục Business Insight thuộc kênh Vietsucess

Khách mời: Tiến sĩ Võ Trí Thành – Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, Nguyên Phó viện trưởng CIEM.

Chủ đề: Nhận diện xung lực tăng trưởng 2026 và chiến lược bứt phá cho doanh nghiệp nội địa.

2. Meta Lead

Trong một thế giới đầy những "chữ Bất" – bất định, bất ổn và bất thường, kinh tế Việt Nam khép lại năm 2025 với con số tăng trưởng ấn tượng 8,02%.

Tuy nhiên, bước sang 2026, khi các công cụ kinh tế bị "vũ khí hóa" và rào cản thuế quan Mỹ trở nên khắc nghiệt hơn, liệu nội lực của doanh nghiệp Việt có đủ sức chống chịu?

Tiến sĩ Võ Trí Thành phân tích sâu về các biến số địa chính trị, rủi ro đòn bẩy tài chính và lộ trình để doanh nghiệp tiến sâu vào "biểu đồ nụ cười" toàn cầu.

3. Bối cảnh: Kinh tế toàn cầu và Việt Nam 2025-2026

Tổng quan bức tranh thế giới: Những "chữ Bất" lên ngôi Thế giới đang trải qua những biến động cấu trúc sâu sắc, nơi các rủi ro địa chính trị không còn là yếu tố phụ trợ mà trở thành trọng tâm điều hướng dòng vốn:

Bất định và Phân mảnh:

Chỉ số bất định chạm mốc cao kỷ lục trong năm 2025. Sự phân mảnh diễn ra trên mọi mặt trận: từ địa kinh tế, công nghệ đến hệ thống thanh toán tài chính.

Vũ khí hóa kinh tế (Weaponization):

Chính sách thuế đối ứng (reciprocal tariff) của Hoa Kỳ đã tạo ra "cơn chấn động", làm suy yếu vai trò của WTO và thúc đẩy chủ nghĩa đơn phương.

Các quốc gia bắt đầu sử dụng thương mại như một công cụ kiềm chế đối thủ.

Điểm sáng chống chịu: Dù ảm đạm, kinh tế thế giới vẫn cho thấy sức bền đáng ngạc nhiên.

Dự báo tăng trưởng 2026 duy trì ở mức 3,1% - 3,2%, cho thấy cộng đồng doanh nghiệp đã dần "học" được cách chung sống với sự bất ổn.

Thành tựu Việt Nam 2025: Xung lực từ sản xuất và xuất khẩu Việt Nam ghi nhận sự hồi phục rõ nét, trở thành điểm sáng trong khu vực:

Tăng trưởng GDP: Quý 4/2025 đạt 8,46%, đưa mức tăng trưởng cả năm lên khoảng 8,02% - thuộc nhóm dẫn đầu thế giới.

Kiểm soát vĩ mô: Lạm phát được giữ vững ở mức 3,27%, tạo dư địa cho các chính sách hỗ trợ.

Động lực cốt lõi: Ngành công nghiệp chế biến chế tạo (tăng 9%) và xuất khẩu (đạt 930 tỷ USD tổng kim ngạch) tiếp tục là xương sống.

Đặc biệt, thị trường Hoa Kỳ chiếm tỷ trọng tới 32%, khẳng định vị thế đối tác chiến lược hàng đầu.

4. Phân tích sâu về các biến số và rủi ro

Biến số địa chính trị và Năng lượng Sự kiện Mỹ can thiệp quân sự và kiểm soát nguồn dầu tại Venezuela là một biến số nóng đầu năm 2026.

Dù Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, nhưng Tiến sĩ Võ Trí Thành cho rằng tác động hiện tại chủ yếu dừng lại ở mức tâm lý.

Do năng lực sản xuất suy yếu cần 2-3 năm để hồi phục, giá dầu thế giới dự báo vẫn ổn định nhờ nguồn cung thay thế và xu hướng chuyển dịch sang năng lượng xanh.

Rủi ro nội tại và Thách thức 2026

Đòn bẩy tài chính: Tổng dư nợ tín dụng trên GDP đạt 144%, vượt xa ngưỡng an toàn 120%. Đây là tín hiệu báo động về rủi ro tích tụ trong hệ thống ngân hàng.

Niềm tin đầu tư: Đầu tư tư nhân phục hồi chậm do tâm lý phòng thủ. Doanh nghiệp vẫn đang trong trạng thái "tìm hầm trú ẩn" thay vì mạnh dạn ném vốn vào sản xuất.

Điểm nghẽn thể chế: Rào cản pháp lý vẫn là "điểm nghẽn của điểm nghẽn", cần những nỗ lực thực thi quyết liệt hơn từ các nghị quyết nền tảng.

5. Big Message: Thông điệp gửi gắm năm 2026

Tiến sĩ Võ Trí Thành đúc kết 4 từ khóa để kinh tế Việt Nam bước vào "Kỷ nguyên vươn mình":

TỰ TIN – THÍCH ỨNG – SÁNG TẠO – ĐỘT PHÁ

Việt Nam không thể mãi dừng lại ở việc "bắt kịp" hay tiếp thu công nghệ có sẵn. Để không bị bỏ lại phía sau, doanh nghiệp và chính phủ cần một tâm thế "đi cùng và vượt trước".

6. Cẩm nang cho Doanh nghiệp: Chiến lược 2026

Tư duy "Go Global" và Nâng cấp chuỗi giá trị Doanh nghiệp cần từ bỏ tư duy "ăn sổi" để tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu:

Dịch chuyển trên "Biểu đồ nụ cười" (Smile Curve):

Chủ quyền công nghệ: Không chỉ dừng lại ở việc mua công nghệ từ Quảng Đông (Trung Quốc), doanh nghiệp phải "vắt óc" để sáng tạo công nghệ lõi, tạo vị thế mặc cả với các đối tác lớn.

Tâm thế Xanh và Số: Đây không còn là lựa chọn mà là "vé thông hành" bắt buộc để tham gia vào thị trường toàn cầu.

Ba bài học thực thi cho doanh nghiệp nhỏ (SMEs)

Nghĩ lớn, làm nhỏ: Tư duy chiến lược rộng dài nhưng triển khai bằng những hành động cụ thể, có tính thí điểm (sandbox) và khả năng học hỏi cao.

Sự dấn thân của người đứng đầu: Chuyển đổi số hay chuyển đổi xanh không thể giao khoán cho cấp phó. Lãnh đạo cao nhất phải là người chịu trách nhiệm trực tiếp về văn hóa đổi mới.

Gắn chặt với thị trường: Mọi sự thay đổi về công nghệ hay cấu trúc phải bám sát mục tiêu thực tế của doanh nghiệp, tránh việc đổi mới theo phong trào mà xa rời năng lực cốt lõi.